<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Электронный научно-практический журнал «Современные научные исследования и инновации» &#187; lelleo</title>
	<atom:link href="http://web.snauka.ru/issues/author/lelleo/feed" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://web.snauka.ru</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Fri, 17 Apr 2026 07:29:22 +0000</lastBuildDate>
	<language>ru</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.2.1</generator>
		<item>
		<title>Жидкофазное окисление пара-ксилола воздухом в присутствии металлов переменной валентности</title>
		<link>https://web.snauka.ru/issues/2011/12/5629</link>
		<comments>https://web.snauka.ru/issues/2011/12/5629#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 09 Dec 2011 13:06:04 +0000</pubDate>
		<dc:creator>lelleo</dc:creator>
				<category><![CDATA[02.00.00 ХИМИЧЕСКИЕ НАУКИ]]></category>
		<category><![CDATA[Жидкофазное окисление]]></category>

		<guid isPermaLink="false">https://web.snauka.ru/?p=5629</guid>
		<description><![CDATA[ Введение Жидкофазное каталитическое окисление органических веществ газообразным кислородом часто применяется для получения ряда кислородсодержащих веществ. В связи с этим вопросам теории и практики жидкофазного окисления посвящено множество работ, особенно опубликованных с 30-х годов ХХ века. На сегодняшний день практически полностью изучены некаталитические процессы жидкофазного окисления ароматических углеводородов. Большое внимание уделяется гомогенному катализу этих процессов. Однако [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;"><strong>Введение</strong></span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Жидкофазное каталитическое окисление органических веществ газообразным кислородом часто применяется для получения ряда кислородсодержащих веществ. В связи с этим вопросам теории и практики жидкофазного окисления посвящено множество работ, особенно опубликованных с 30-х годов ХХ века. На сегодняшний день практически полностью изучены некаталитические процессы жидкофазного окисления ароматических углеводородов. Большое внимание уделяется гомогенному катализу этих процессов. Однако до сих пор отсутствуют исследования, результаты которых сводят воедино основные закономерности каталитических реакций, идущих с участием углеводородов различной структуры, и их кислородсодержащих производных.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">В планируемой работе будет сделана попытка объединения множества наблюдений в рамках единой концепции, снимающей ряд противоречий в представлениях о жидкофазном окислении ароматических соединений. Плодотворность такого объединения уже была показана на примере этилбензола и наглядно подтверждена созданием общей кинетической модели окисления этилбензола и его кислородных производных, адекватно описывающей процесс до глубоких конверсий исходного вещества [1]. В данной работе показано, что гидропероксидный радикал вовлекает углеводород в цепной процесс окисления, однако, вопреки традиционной схеме, каталитический распад гидропероксида не является источником инициирования. В этой роли выступает реакция взаимодействия высшей валентной формы металла-катализатора с ацетофеноном (для марганца) или с метилфенил карбинолом (для кобальта). Бензойная кислота при этом образуется только при катализе марганцем, так как кобальт практически не вступает во взаимодействие с кетоном.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">В связи с этим представляет интерес сравнение реакций окисления этилбензола и его изомера пара-ксилола (ПК), не содержащего вторичного атома углерода в боковой цепи, т.е. в реакционной системе, не включающей кетоны и вторичных спирты.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><strong><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Методика эксперимента</span></span></strong></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Пара-ксилол марки «ч» очищали от следов перекисных соединений пропусканием его через колонку, заполненную окисью алюминия, с последующей перегонкой в атмосфере аргона. Использовалась фракция, кипящая при температуре 134,5-135,5 </span>°<span style="font-family: Times New Roman;">С. Очищенный этилбензол хранили в банках темного стекла.</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Стеарат кобальта Со(С<sub>17</sub>Н<sub>35</sub>СОО)<sub>2</sub> (молекулярный вес 624,9). Использовали готовый продукт марки «ч.д.а.».</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Стеарат марганца. Использовали готовый продукт марки «ч.д.а.». </span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Пара-толуиловый спирт. Использовали готовый продукт 98% марки «ч» фирмы Acros Organics, Бельгия.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Гидропероксид пара-ксилола марки «ч.д.а.» использовали без дополнительной подготовки.</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Пара-дихлорбензол. Использовали готовый продукт 99% марки «ч» фирмы Acros Organics, Бельгия.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">ПК окисляли в кинетической области кислородом воздуха в реакторе периодического действия в присутствии стеаратов кобальта и марганца. </span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Схема лабораторной установки для окисления ПК при атмосферном давлении приведена в работе [1]. </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">По ходу реакции через определенные промежутки времени отбирали пробы оксидата, в которых анализировали все основные компоненты реакционной смеси. </span></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">За начало эксперимента принимали момент подачи воздуха в реактор, в котором находился раствор окисляемого углеводорода с катализатором, нагретый до соответствующей температуры. За начальную скорость окисления ПК принималась скорость расходования ПК после завершения индукционного периода, чему соответствовало фиксируемое визуально окрашивание раствора в интенсивно-зеленый (переход кобальта в трехвалентную форму) или темно-коричневый (переход марганца в трехвалентную форму) цвет. Начальная скорость расходования ПК измерялась методом графического дифференцирования.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Концентрации пара-толуилового спирта (ПТС) и пара-толуилового альдегида (ПТА), образующихся в результате окисления, определяли хроматографическим методом. Концентрации гидропероксида пара-ксилола (ГП ПК) и пара-толуиловой кислоты (ПТК) определяли методом титрования. Концентрации валентных форм катализатора анализировались спектрофотометрическим методом.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><strong><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Окисление ПК в присутствии стеарата кобальта</span></span></strong></p>
<h2 align="center"><em><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Материальный баланс окисления </span></em><em><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">ПК</span></em></h2>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Материальный баланс окисления ПК устанавливали при следующих  начальных концентрациях компонентов С<sub>ПК</sub>=8,11 моль/л, </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">С(CoSt<sub>2</sub>)=0,0016 моль/л. Температура процесса 120<sup>о</sup>С. Результаты представлены в табл. 1 и на рис. 1.</span></p>
<p style="text-align: right;"> <span style="font-family: Times New Roman;">Таблица </span><span style="font-family: Times New Roman;">1 </span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman;">Результаты эксперимента по окислению ПК, [CoSt<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016моль/л</span></p>
<div align="center">
<table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0">
<tbody>
<tr>
<td rowspan="2" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Время, мин</span></p>
</td>
<td colspan="5" width="392">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Концентрации, моль/л</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПК</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПТА</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПТС*100</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПТК</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Со<sup>3+</sup></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">8,11</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">2</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">8,1019</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0039</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,3983</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,000217</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,000534</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">5</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">8,081</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,01414</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">1,3626</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,001234</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,001015</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">10</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">8,0376</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0327</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">3,0799</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,008901</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,001385</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">20</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,978</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0769</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">5,6</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,009</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,00157</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">30</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,8472</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,1089</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,82</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0757</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,001596</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">40</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,793</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,137</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">8,43</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0957</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,001599</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">50</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,637</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,156</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">9,44</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,2226</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,001599</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">60</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,588</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,1767</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">9,52</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,2501</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,001599</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">70</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,451</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,179</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">9,6</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,384</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0016</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">90</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,324</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,188</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">9,76</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,5004</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0016</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">120</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">7,012</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,1899</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">9,56</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,8125</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0016</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">150</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">6,837</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,184</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">9,11</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,9979</span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0,0016</span></p>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
</div>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Очевидно, что продуктами окисления ПК оказываются вещества, описанные в литературных источниках [2], а ошибка схождения материального баланса не превышает 1,5 мас.%.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> <a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-2.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5637" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-2-300x264.jpg" alt="" width="300" height="264" /></a></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Рис. 1 Кинетические кривые окисления ПК. Кривая накопления гидропероксида не показана. ● &#8211; ПК; </span>▲<span style="font-family: Times New Roman;"> – ПТА; ■ – ПТС·100; </span>D<span style="font-family: Times New Roman;">– ПТК; [CoSt<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016 моль/л</span></span></p>
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Экспериментальные данные показывают, что образование спирта и альдегида происходит параллельным путем, оба эти вещества являются промежуточными продуктами окисления ПК, а конечным продуктом оказывается кислота. Исходя из общих представлений о схеме окисления углеводородов, можно предположить следующую схему окисления ПК до ПТК:</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;"><a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/схема.jpg"><img class="aligncenter size-full wp-image-5638" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/схема.jpg" alt="" width="450" height="258" /></a></span></span></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">На рис. 2 представлены кривые количества израсходованного ПК (1) и суммарного количества образовавшихся органических продуктов реакции (2).</span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;"><a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-3.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5639" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-3-300x264.jpg" alt="" width="300" height="264" /></a></span></span></p>
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Рис. 2. Расходование ПК (♦ – 1) и накопление продуктов реакции (■ – 2)</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Как видно из рис. 2, кривые практически совпадают. Это говорит о том, что основные продукты реакции обнаружены, и материальный баланс по компонентам сведен с достаточной точностью.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><em><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Влияние начальных концентраций реагентов и катализатора на окисление ПК</span></span></em></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><em><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span></em><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Для выяснения роли катализатора и природы каталитического эффекта в окислении ПК проводили однофакторный эксперимент, изменяя начальные концентрации ПК и катализатора, а также проводя реакцию в присутствии добавок ГП ПК, ПТС, ПТА И ПТК. Сравнение результатов проводили по начальным скоростям расходования ПК, причем за начальную скорость принимали тангенс угла наклона касательной к кинетической кривой в момент окончания периода индукции.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Изменение начальной концентрации ПК проводили путем разбавления реакционной массы инертным растворителем – пара-дихлорбензолом. Кинетические кривые приведены на рис. 3. </span></p>
<p>&nbsp;</p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Рис. 3. Кинетические кривые окисления ПК при изменении его начальной концентрации, моль/л: </span>▲<span style="font-family: Times New Roman;"> – 8,11; ■ – 5; ● – 4.</span></span></p>
<pre style="text-align: center;"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;"> [CoSt<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016 моль/л</span></span></pre>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Видно, что со снижением начальной концентрации углеводорода уменьшается и начальная скорость окисления, тогда как период индукции увеличивается. </span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Увеличение периода индукции сказывается на кривых всех компонентов реакционной массы, включая катализатор. Как показано на рис. 4, резко снижается скорость накопления его активной трехвалентной формы, но затем, независимо от начальной концентрации углеводорода, металл полностью переходит в трехвалентную форму.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> <a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-5.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5641" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-5-300x269.jpg" alt="" width="300" height="269" /></a></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Рис. 4. Кинетические кривые изменения концентрации активной формы катализатора при изменении начальной концентрации ПК, моль/л: </span>▲<span style="font-family: Times New Roman;"> – 8,11; ■ – 5; ● – 4. [CoSt<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016 моль/л</span></span></p>
<p align="center"><em><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Влияние концентрации катализатора на скорость окисления ПК</span></span></em></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Увеличение концентрации катализатора приводит к возрастанию продолжительности индукционного периода и к увеличению начальной скорости окисления после его окончания. Концентрация трехвалентной формы кобальта достигает максимального значения, равного начальной концентрации CoSt<sub>2</sub>, к моменту начала ускоренного расходования ПК.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Зависимости начальной скорости реакции от концентраций ПК и катализатора приведены на рис. 5 и 6.</span></p>
<p><a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-6-а.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5652" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-6-а-300x258.jpg" alt="" width="300" height="258" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"><span style="font-size: small;">Рис. 5. Зависимость начальной скорости окисления ПК от начальных концентраций ПК</span></span></span></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"><span style="font-size: small;"><a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-6-б.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5653" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-6-б-300x269.jpg" alt="" width="300" height="269" /></a></span></span></p>
<p>&nbsp;</p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"><span style="font-size: small;">Рис. 6. Зависимость начальной скорости окисления ПК от начальных концентраций катализатора</span></span></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Судя по рис. 5 и 6, начальная скорость расходования углеводорода зависит от концентраций ПЛ и кобальта следующим образом:</span></p>
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"><a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/формула-скорости-Со.jpg"><img class="aligncenter size-full wp-image-5649" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/формула-скорости-Со.jpg" alt="" width="179" height="37" /></a></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">где r<sub>ПК0</sub> – начальная скорость окисления ПК (моль/(л·мин));</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">[Со<sup>3+</sup>]<sub>0</sub> – концентрация трехвалентной формы кобальта в начальный момент развитого процесса окисления; (моль/л);</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">[ПК]<sub>0</sub> – концентрация ПК в начальный момент развитого процесса окисления (моль/л);</span></p>
<p><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">k=0,0122 л<sup>1/2</sup>/(моль<sup>1/2</sup>·мин).</span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><strong><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Окисление ПК в присутствии стеарата марганца</span></span></strong></p>
<h2 align="center"><em><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Материальный баланс окисления ПК</span></em></h2>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Материальный баланс окисления ПК устанавливали при следующих  начальных концентрациях компонентов С<sub>ПК</sub>=8,11 моль/л, С(MnSt<sub>2</sub>)=0,0016 моль/л. Температура процесса 120<sup>о</sup>С. Результаты представлены в табл. 2 и на рис. 7.</span></p>
<p style="text-align: right;"> <span style="font-family: Times New Roman;">Таблица 2 </span></p>
<p style="text-align: center;" align="left"><span style="font-family: Times New Roman;">Результаты эксперимента по окислению ПК, [<em><span style="font-size: large;">Mn</span></em> St<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016моль/л</span></p>
<div align="center">
<table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0">
<tbody>
<tr>
<td rowspan="2" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Время, мин</span></p>
</td>
<td colspan="5" width="392">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Концентрации, моль/л</span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПК</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="74">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПТА</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПТС*100</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="84">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">ПТК</span></span></p>
</td>
<td nowrap="nowrap" width="76">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Mn<sup>3+</sup></span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">0</span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">8,11</span></span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0</span></span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0</span></span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0</span></span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">2</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">8,077</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,017</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">1,546</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,001</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,000559</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">5</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">7,988</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,069</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">4,662</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,006</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,001048</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">10</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">7,799</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,194</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">8,176</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,035</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,001401</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">20</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">7,378</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,450</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">9,892</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,183</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,001515</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">30</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">6,970</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,617</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">9,623</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,426</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,001423</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">40</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">6,597</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,697</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">9,141</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,725</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,001272</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">50</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">6,263</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,715</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">8,683</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">1,044</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,001099</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">60</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">5,970</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,694</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">8,278</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">1,363</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,00092</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">70</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">5,716</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,649</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">7,925</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">1,666</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,000747</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">90</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">5,316</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,525</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">7,370</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">2,196</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,000436</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">120</span></p>
</td>
<td valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">4,959</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,317</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">6,876</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">2,765</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">9,31E-05</span></span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="61">
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">150</span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">4,909</span></span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="74">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">0,242</span></span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">6,806</span></span></p>
</td>
<td style="text-align: center;" valign="bottom" nowrap="nowrap" width="84">
<p align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">2,891</span></span></p>
</td>
<td valign="bottom" nowrap="nowrap" width="76">
<p style="text-align: center;" align="right"><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">1,39E-05</span></span></p>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
</div>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Очевидно, что продуктами окисления ПК оказываются вещества, описанные в литературных источниках, а ошибка схождения материального баланса не превышает 1,5 мас.%.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> <a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-7.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5643" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-7-300x227.jpg" alt="" width="300" height="227" /></a></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Рис. 7 – Кинетические кривые окисления ПК. Кривая накопления гидропероксида не показана. ● &#8211; ПК; ■ – ПТА;</span> ▲<span style="font-family: Times New Roman;"> – ПТС·100; </span>×<span style="font-family: Times New Roman;">– ПТК; [CoSt<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016 моль/л</span></span></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Экспериментальные данные показывают, что общая схема превращения веществ аналогична схеме окисления в присутствии кобальта: образование спирта и альдегида происходит параллельным путем, оба эти вещества являются промежуточными продуктами окисления ПК, а конечным продуктом оказывается кислота. Однако оказывается очевидным то, что начальная скорость окисления ПК в присутствии марганца существенно выше, чем при катализе кобальтом, но кинетические кривые обнаруживают торможение по мере протекания реакции вплоть до практически полной остановки процесса.</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">На рис. 8 представлены кривые количества израсходованного ПК (1) и суммарного количества образовавшихся органических продуктов реакции (2).</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> <a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-8.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5645" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-8-300x227.jpg" alt="" width="300" height="227" /></a></span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Рис. 8. Расходование ПК (♦ – 1) и накопление продуктов реакции (■ – 2) при окислении ПК в присутствии стеарата марганца</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Как видно из рис. 8, кривые практически совпадают. Это говорит о том, что основные продукты реакции обнаружены, и материальный баланс по компонентам сведен с достаточной точностью.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><em><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="font-size: small;">Влияние начальных концентраций реагентов и катализатора на окисление ПК</span></span></em></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Влияние изменения начальных условий на окисление проводили по описанной выше методике. В качестве разбавителя реакционной массы инертным также использовали пара-дихлорбензол. Кинетические кривые приведены на рис. 9. </span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> <a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-9.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5646" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-9-300x263.jpg" alt="" width="300" height="263" /></a></span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Рис. 9. Кинетические кривые окисления ПК при изменении его начальной концентрации, моль/л: </span>▲<span style="font-family: Times New Roman;"> – 8,11; ■ – 5; ● – 4.</span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;"> [MnSt<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016 моль/л</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Снижение начальной концентрации ПК так же увеличивает индукционный период и снижает скорость окисления, что отражается и на кривых изменения концентраций продуктов. Наиболее существенные отличия наблюдаются в виде кинетических кривых трехвалентной формы катализатора (рис. 10).</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"><a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-10.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5647" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-10-300x263.jpg" alt="" width="300" height="263" /></a></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Рис. 10. Кинетические кривые изменения концентрации активной формы при изменении начальной концентрации ПК, моль/л: ■ – 4; ▲– 5; ● –  8,11. [MnSt<sub>2</sub>]<sub>0</sub>=0,0016 моль/л</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Из рис. 10 видно, что концентрация трехвалентного марганца в течение индукционного периода доходит до максимального значения, равного начальной концентрации катализатора, а затем постепенно снижается, при этом цвет реакционной массы светлеет, переходя в соломенно-желтый.</span></p>
<p align="center"><em><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Влияние концентрации катализатора на скорость окисления ПК</span></span></em></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Увеличение концентрации катализатора приводит к возрастанию продолжительности индукционного периода и к увеличению начальной скорости окисления после его окончания. Концентрация трехвалентной формы марганца достигает максимального значения, равного начальной концентрации MnSt<sub>2</sub>, к моменту начала ускоренного расходования ПК.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Предположим, что начальная скорость окисления ПК зависит от концентраций Mn<sup>3+</sup> и углеводорода по тому же закону, что и в случае кобальта. Эта зависимость приведена на рис. 11.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> <a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-11.jpg"><img class="aligncenter size-medium wp-image-5648" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/рис-11-300x219.jpg" alt="" width="300" height="219" /></a></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Рис. 11. Зависимость начальной скорости окисления ПК от начальных концентраций ПК и катализатора</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Линейность этой функции подтверждает предположение о виде зависимости начальной скорости от концентрационных условий реакции:</span></p>
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"><a href="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/формула-скорости-Mn.jpg"><img class="aligncenter size-full wp-image-5650" src="https://web.snauka.ru/wp-content/uploads/2011/12/формула-скорости-Mn.jpg" alt="" width="188" height="38" /></a> </span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">где r<sub>ПК0</sub> – начальная скорость окисления ПК (моль/(л·мин));</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">[Mn<sup>3+</sup>]<sub>0</sub> – концентрация трехвалентной формы кобальта в начальный момент развитого процесса окисления; (моль/л);</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">[ПК]<sub>0</sub> – концентрация ПК в начальный момент развитого процесса окисления (моль/л);</span></p>
<p><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">k=0,0511 л<sup>1/2</sup>/(моль<sup>1/2</sup>·мин).</span></span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Расчет показывает, что марганец действительно более активен в отношении углеводорода, чем кобальт, однако он быстро теряет активность при окислении, необратимо переходя в двухвалентную форму.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;"> </span><strong><span style="font-size: small;"><span style="font-family: Times New Roman;">Обсуждение результатов</span></span></strong></p>
<p align="center"><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Из полученных по окислению ПК с кобальтовым катализатором данных следует, что после окончания индукционного периода практически весь катализатор находится в высшей валентной форме. Эта форма, по-видимому, является каталитически активной, т.к. концентрация двухвалентного кобальта стремится к нулю в ходе развитого процесса. В случае марганцевого катализатора трехвалентный ион в присутствии других промежуточных продуктов окисления ПК неустойчив и в развитом процессе быстро и необратимо теряет активность. Тем не менее, скорость окисления углеводорода в его присутствии примерно в 4 раза выше, чем в присутствии кобальта. Таким образом, каждый из рассмотренных катализаторов обладает собственными достоинствами и недостатками. Кобальт устойчив в реакционной среде, достаточно активен как катализатор окисления углеводорода, но малопригоден для получения кислот из углеводородов вследствие большой продолжительности процесса. В отличие от него более активный марганец необратимо отравляется побочными продуктами процесса, что приводит к быстрому торможению окисления.</span></p>
<p><span style="font-family: Times New Roman; font-size: small;">Очевидно, существует возможность сочетать достоинства обоих катализаторов и уменьшить их недостатки, применяя смешанные каталитические системы, в которых будут присутствовать оба металла. Кроме того, важную информацию о поведении катализаторов в ходе развитого процесса может дать исследование влияние продуктов реакции на ее скорость.</span></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>https://web.snauka.ru/issues/2011/12/5629/feed</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
